İçerik
Metal ve Alaşım Yoğunlukları Tablosu (g/cm³ ve kg/m³)
Yoğunluk tablosu
Değerler 20 °C içindir ve mühendislik ağırlık hesaplarında doğrudan kullanılabilir. Alaşımlı malzemelerde verilen değer tipik bir alaşımı temsil eder; kesin değer için ilgili malzeme sertifikasına bakın.
| Malzeme | Yoğunluk (g/cm³) | Yoğunluk (kg/m³) | Tipik alaşım / standart |
|---|---|---|---|
| Magnezyum | 1,74 | 1.740 | Saf Mg |
| Alüminyum | 2,70 | 2.700 | 1050, 6061, 6082 |
| Titanyum | 4,51 | 4.510 | Grade 2 |
| Ti-6Al-4V | 4,43 | 4.430 | Grade 5 |
| Çinko | 7,14 | 7.140 | Saf Zn |
| Dökme demir (gri) | 7,20 | 7.200 | EN-GJL-250 |
| Karbon çeliği | 7,85 | 7.850 | S235, S355, St37, C45 |
| Paslanmaz çelik 304 | 7,93 | 7.930 | 1.4301 |
| Paslanmaz çelik 316 / 316L | 7,98 | 7.980 | 1.4401 / 1.4404 |
| Paslanmaz çelik 430 (ferritik) | 7,70 | 7.700 | 1.4016 |
| Pirinç | 8,50 | 8.500 | CuZn37 |
| Bronz | 8,80 | 8.800 | CuSn8 |
| Nikel | 8,90 | 8.900 | Saf Ni |
| Bakır | 8,96 | 8.960 | Cu-ETP |
| Kurşun | 11,34 | 11.340 | Saf Pb |
| Gümüş | 10,49 | 10.490 | Saf Ag |
| Altın | 19,32 | 19.320 | Saf Au |
| Tungsten | 19,25 | 19.250 | Saf W |
Yoğunluk nedir?
Yoğunluk, bir maddenin birim hacmindeki kütlesidir: ρ = m / V. SI birimi kg/m³, mühendislikte yaygın kullanılan birim g/cm³’tür; 1 g/cm³ = 1.000 kg/m³. Metallerde yoğunluk, atom kütlesi ve kristal yapının paketlenme sıklığıyla belirlenir; bu yüzden aynı grup elementler bile ciddi farklar gösterebilir.
Tabloyu nasıl kullanırım?
Ağırlık = hacim × yoğunluk. Ölçüleri metreye çevirip hacmi m³ olarak bulun ve kg/m³ sütunuyla çarpın. Levha, yuvarlak ve boru için hazır form: Çelik ağırlık hesaplayıcı.
Pratik kural: 1 mm kalınlığındaki 1 m² çelik sac 7,85 kg, aynı ölçüde alüminyum sac 2,70 kg gelir.
Notlar ve sapmalar
- Paslanmaz çeliklerde nikel ve molibden arttıkça yoğunluk yükselir (304 → 316).
- Dökme demirde grafit oranı yoğunluğu düşürür; sfero (EN-GJS) 7,10–7,20, gri dökme demir 7,00–7,30 aralığındadır.
- Alüminyum alaşımlarında bakır ve çinko yoğunluğu 2,80’e kadar çıkarabilir (2xxx, 7xxx serileri).
- Toz metalurjisi ürünlerinde gözeneklilik nedeniyle teorik yoğunluğun %90–97’si görülür.
Sık sorulan sorular
- Çeliğin yoğunluğu kaç kg/m³?
- Karbon çeliğinin yoğunluğu yaklaşık 7.850 kg/m³ (7,85 g/cm³) alınır. Alaşımlı ve paslanmaz çeliklerde 7.700–8.000 kg/m³ aralığında değişir.
- 316 paslanmaz çeliğin yoğunluğu nedir?
- 316 ve 316L paslanmaz çeliğin yoğunluğu 7,98 g/cm³ (7.980 kg/m³) civarındadır; 304'ten (7,93 g/cm³) çok az yüksektir çünkü molibden içerir.
- Alüminyum çelikten kaç kat hafif?
- Alüminyum 2,70 g/cm³, çelik 7,85 g/cm³ yoğunluğa sahiptir; aynı hacimde alüminyum çeliğin yaklaşık üçte biri (%34) ağırlığındadır.
- Yoğunluk sıcaklıkla değişir mi?
- Evet, ısınan metal genleştiği için yoğunluğu azalır; ancak 0–100 °C aralığında değişim %0,3'ün altındadır ve mühendislik ağırlık hesaplarında ihmal edilir.
Kaynaklar
- ASM Handbook, Volume 2: Properties and Selection: Nonferrous Alloys and Special-Purpose Materials — ASM International (1990)
- ASM Handbook, Volume 1: Properties and Selection: Irons, Steels, and High-Performance Alloys — ASM International (1990)
- EN 10088-1: Stainless steels — List of stainless steels — CEN (2014)
- CRC Handbook of Chemistry and Physics, 97th ed. — CRC Press (2016)
Metalurji ve Malzeme Mühendisi · Data Engineer
Metalurji ve malzeme mühendisi, data engineer. Enerji sektöründe malzeme ve operasyon verisini doğrular, raporlar. 2015’ten bu yana web geliştirme, e-ticaret ve SEO ile uğraşır; mühendislik bilgisini araç ve tablolara, seyahatlerini notlara dönüştürür.
Gözden geçiren: Hasan Aytaç — Metalurji ve Malzeme Mühendisi
Bu sayfa yararlı oldu mu?
Eksik, hatalı ya da eklenmesini istediğiniz bir şey varsa bir cümle yeter; her mesajı okuyorum.